Een veelheid aan ontwikkelingen heeft impact op ons werk. We volgen ze nauwgezet, zodat we tijdig anticiperen én snel reageren. We zetten de belangrijkste ontwikkelingen van het eerste halfjaar van 2026 op een rij.
Het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader
Het nieuwe kader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) bepaalt in welke volgorde klanten in congestiegebieden transportcapaciteit krijgen wanneer die beschikbaar komt: de maatschappelijke functie bepaalt de prioriteit, niet de grootte van de aansluiting. Voorzieningen met een groot maatschappelijk belang krijgen voorrang via een prioriteringsverzoek bij de netbeheerder. Sinds 1 juli wordt er geen capaciteit meer gereserveerd voor kleinverbruikers, zoals huishoudens en kleine ondernemingen. In congestiegebieden komen daardoor alle nieuwe aanvragen – klein- én grootverbruik – op een wachtlijst. Capaciteit die vrijkomt, wordt toegekend op basis van het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM en op volgorde van de wachtlijst. Netbeheerders geven de nu nog voor kleinverbruikers gereserveerde capaciteit stapsgewijs vrij aan aanvragers op de wachtlijst: tot 1 januari 2027 eerst aan aanvragen met maatschappelijke prioriteit. Als er daarna nog ruimte is, krijgen ook aanvragen zonder maatschappelijke prioriteit capaciteit. Enexis berichtte in april over zeven gebieden waar voorlopig geen capaciteit vrijkomt.
Geopolitieke ontwikkelingen
De inval van Rusland in Oekraïne in 2022 zette de Nederlandse afhankelijkheid van andere landen voor onze energievoorziening hoog op de agenda. De oorlog in het Midden-Oosten confronteerde ons opnieuw met deze realiteit. Naast de beschikbaarheid van energie staat door toenemende schaarste ook de betaalbaarheid onder druk. De urgentie om als Nederland meer zelfvoorzienend te worden neemt daardoor verder toe, wat extra belang legt bij de energietransitie en het energiesysteem.
Ook is door de oplopende geopolitieke spanningen de dreiging van cyberaanvallen en mogelijke fysieke verstoringen onverminderd hoog. Dit vergroot het risico op onderbrekingen van de energievoorziening en van onze dienstverlening aan onze klanten en de maatschappij. Het versterken van de fysieke en digitale weerbaarheid van Enexis is daarom noodzakelijk. Enexis investeert hier daarom stevig in.
Netbewuste woningbouw
Nederland staat voor de grote opgave om honderdduizenden woningen bij te bouwen. In een aantal gebieden is het volle stroomnet mede debet aan vertraging daarvan en dat kan de komende jaren op meer locaties het geval zijn. Netbeheerders zien een aantal kansen om ondanks netcongestie voor meer woningen te zorgen. Door netbewuste nieuwbouw mogelijk te maken en door extra inzet op warmtenetten, ontstaat er meer ruimte op het net voor nieuwe woningen en bedrijven. Zo dringen we samen met de andere netbeheerders in Den Haag aan op normering van het piekvermogen van gebouwen via het Besluit Bouwwerken Leefomgeving en op vroegtijdige reservering van ruimte voor de energie-infrastructuur. Op plekken waar de woningdichtheid hoog is en er voldoende duurzame bronnen aanwezig zijn, is een warmtenet een aantrekkelijke manier om nieuwbouw te verwarmen. Warmtenetten maken meer woningen mogelijk binnen dezelfde beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet.
Betaalbaarheid van warmtenetten
De betaalbaarheid van warmtenetten is van cruciaal belang. Maar de regulatorische inbedding van warmte is nog volop in ontwikkeling. Het ministerie van Economische Zaken geeft in de Kamerbrief van 6 juli jongstleden aan dat de overname van bestaande warmtebedrijven op verschillende manieren vorm kan krijgen, waarbij naast de Nationale Deelneming Warmte BV (NDW), dochter van Energie Beheer Nederland (EBN), ook andere partijen betrokken kunnen zijn, zoals medeoverheden, pensioenfondsen en infrastructuurbedrijven. De ontwikkeling van betaalbare warmtenetten vraagt om forse investeringen en brengt risico’s met zich mee. Enexis onderzoekt wat op dit vlak voor haar een passende, verantwoorde en uitvoerbare rol kan zijn. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar publieke belangen, governance, risicobeheersing en betaalbaarheid. Enexis vindt het belangrijk dat de randvoorwaarden goed worden geborgd door de overheid: warmtenetten betaalbaar maken in wijken waar warmte daadwerkelijk de beste oplossing is, eenvoudige en duidelijke subsidieregelingen, naast een volwaardig waarborgfonds dat de financiële risico’s voor publieke warmtebedrijven opvangt.